Zespół jelita nadwrażliwego
2017-01-27
Choroby i dolegliwości

Zespół jelita nadwrażliwego

Przesuwanie treści pokarmowej w kierunku od żołądka do jelita grubego możliwe jest dzięki naprzemiennemu skurczaniu i rozkurczaniu mięśni jelit. Proces ten odbywa się niezależnie od naszej woli i podlega ścisłej kontroli układu nerwowego i hormonalnego.
U pacjentów ze stwierdzonym zespołem jelita nadwrażliwego ruchy jelit są często zbyt szybkie lub zbyt wolne, co daje objawy w postaci bólu lub dyskomfortu brzucha, wzdęć, zaparć i biegunek. Dolegliwości te mogą ustępować po oddaniu stolca, jednak bardzo często chorym towarzyszy odczucie tzw. niepełnego wypróżnienia. Co ważne, aby móc stwierdzić zespół jelita nadwrażliwego wymienione objawy muszą utrzymywać się dłużej niż 3 miesiące.  

Przyczyny powstawania objawów w zespole jelita nadwrażliwego nie są do końca poznane. Ich występowanie może być spowodowane przewlekłym stresem psychicznym i fizycznym, przyjmowaniem różnych leków (takich jak antybiotyki czy środki przeciwbólowe), nieprawidłową dietą a także przebytą infekcją. Wymienione sytuacje prowadzą do zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej jelit. Dochodzi wówczas do nadmiernego namnażania szkodliwych bakterii w jelicie cienkim i uszkodzenia ochronnej bariery jelitowej. Stąd już krótka droga do wystąpienia objawów zespołu jelita nadwrażliwego. Problemy z układem pokarmowym, ze względu na pogorszenie funkcjonowania osi jelitowo-mózgowej, łączone są często z zaburzeniami układu nerwowego, takimi jak depresja, nerwica czy zaburzenia lękowe. Objawy choroby często nasilają się w sytuacjach dużego napięcia emocjonalnego, spowodowanego np. pracą czy egzaminami.  

Choć objawy IBS nie stanowią zagrożenia dla życia, przewlekły charakter dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego może znacznie obniżyć i pogorszyć jakość życia pacjentów. Aby leczenie IBS było skuteczne powinno mieć charakter wielokierunkowy, oparty na całościowym podejściu do pacjenta. Podstawą łagodzenia dolegliwości związanych z IBS jest stosowanie prawidłowej diety opartej na zdrowych, mało przetworzonych produktach. Wśród naukowców coraz częściej mówi się o tzw. diecie FODMAP. Polega ona na zmniejszeniu spożycia związków fermentujących (np. fruktozy, laktozy), mogących nasilać dolegliwości związane z zespołem jelita nadwrażliwego. Wśród pokarmów o dużej zawartości FODMAP znajdują się m.in. niektóre warzywa (cebula, por, kapusta), owoce (jabłka, gruszki), zboża (produkty pszenne), rośliny strączkowe oraz nabiał (mleko, twaróg).    

Wśród ważnych czynników mających udział w patogenezie IBS coraz częściej wymienia się zaburzenia mikrobioty jelit. Mikroflora jelitowa bierze udział w fermentacji niestrawionych resztek pożywienia oraz wspomagają trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Wspiera ponadto układ odpornościowy, hormonalny i nerwowy człowieka oraz chroni przed wnikaniem wielu toksyn do wnętrza organizmu. Ze względu na pełnienie licznych i bardzo złożonych funkcji oraz znaczną masę (1-1,5 kg) ludzka mikroflora jelitowa coraz częściej określana jest mianem „narządu bakteryjnego”. Wiadomo, że zmniejszony udział pożytecznych bakterii w przewodzie pokarmowym skutkuje u ludzi wieloma dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego, począwszy od wzdęć do poważnych kłopotów trawiennych, stanów chorobowych przewodu pokarmowego i wreszcie do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia człowieka. 

Osiągnięcie prawidłowego stanu mikroflory jelitowej jest możliwe dzięki przyjmowaniu probiotyków, czyli żywych, dobroczynnych bakterii, dzięki którym skład i funkcje mikroflory jelitowej ulegają poprawie. Bakterie probiotyczne występują naturalnie w mlecznych produktach fermentowanych oraz kiszonkach. Niestety współczesne metody przetwarzania i przechowywanie żywności (także produktów mlecznych) powodują, że większość produktów spożywczych pozbawiona jest żywych bakterii. Współczesny człowiek ma także ograniczony dostęp do wyrobów otrzymywanych metodami tradycyjnymi. Jeśli nie jesteśmy w stanie dostarczyć probiotyków z pożywienia, warto zainteresować się ich regularną suplementacją. Na uwagę zasługuje bardzo bezpieczny szczep pałeczek kwasu mlekowego o nazwie Lactobacillus plantarum 299v. Jest on jedynym w Polsce szczepem probiotycznym z gatunku Lactobacillus posiadającym rekomendacje ekspertów w zespole jelita nadwrażliwego u osób dorosłych. W krajach skandynawskich od wielu lat stanowi on dodatek do  produktów żywnościowych.  

Na osiągniecie sukcesu związanego z leczeniem IBS ma wpływ jeszcze jeden istotny czynnik – prawidłowe funkcjonowanie osi mózgowo-jelitowej. Wraz z udziałem mikroflory jelitowej oś ta umożliwia prawidłową komunikację między układem nerwowym i układem pokarmowym. Wszelkie zaburzenia w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego (dysbioza, stany zapalne) zakłócają pracę osi mózg-jelito co ma wpływ zarówno na nasilenie objawów IBS jak i symptomy psychosomatyczne. Z obserwacji wynika, że probiotyki wpływając na odpowiednie mechanizmy i elementy osi jelitowo-mózgowej mogą stanowić wartościowe wsparcie dla pacjentów z IBS łagodząc w znaczny sposób dolegliwości z nim związane.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel