Sól morska w pielęgnacji nosa.
2017-04-03
Choroby i dolegliwości

Sól morska w pielęgnacji nosa.

Od nosa rozpoczynają się tak zwane górne drogi oddechowe, a jego podstawową funkcją jest udział w niezbędnym do życia każdego organizmu procesie oddychania, a dokładniej – rolą nosa jest oczyszczanie, nawilżanie i ogrzewanie wdychanego powietrza, które następnie dostaje się do oskrzeli i płuc, czyli do dolnych dróg oddechowych. Jest to możliwe dzięki dość skomplikowanej budowie nosa i wyścielającej go błony śluzowej.
Warstwa zewnętrzna błony śluzowej zbudowana jest z nabłonka migawkowego, który wraz z gruczołami śluzowymi tworzy tzw. mechanizm śluzowo-rzęskowy odpowiedzialny za zjawisko samooczyszczania się nosa. W uproszczeniu mechanizm ten polega na wytwarzaniu dużej ilości wydzieliny śluzowej, która nawilża nabłonek i niczym lep zatrzymuje znajdujące się w powietrzu zanieczyszczenia. Przepływające przez nos powietrze jest więc filtrowane, a wszelkie zanieczyszczenia w postaci bakterii, wirusów, cząsteczek kurzu, alergenów są wyłapywane, zatrzymywane w śluzie i usuwane dzięki ruchowi rzęsek poza nasz organizm np. w znanym nam wszystkim odruchu kichania. Nie można również zapominać, iż w jamach nosa znajduje się ponad 50 mln zakończeń komórek węchowych, dzięki którym odczuwamy zapachy. Nos wraz z zatokami przynosowymi pełni także funkcję rezonatora głosu, czyli wpływa na barwę i tembr głosu, o czym łatwo się przekonać podczas infekcji – katar powoduje zwykle utratę dźwięczności i odpowiedniej barwy głosu.  

Biorąc pod uwagę jak ważne funkcje pełni nos, nie ulega wątpliwości, że należy obchodzić się z nim z najwyższą troską. Nabłonek migawkowy wyścielający nos jest bardzo wrażliwy na działanie czynników zewnętrznych, które zaburzają jego sprawne funkcjonowanie. Jeśli temperatura powietrza wynosi mniej niż 6°C rzęski przestają pracować, co skutkuje zaleganiem wydzieliny, a w konsekwencji może prowadzić do rozwoju infekcji. Podobny efekt może wywołać zbyt mała wilgotność powietrza, prowadząca do rozwoju tzw. syndromu suchości nosa.
Optymalna wilgotność pomieszczeń, w których przebywamy powinna wynosić ok. 55-60%. Zbyt duża wilgotność sprzyja rozwojowi bakterii, roztoczy i grzybów, natomiast przy wilgotności poniżej 40% upośledzeniu ulega fizjologiczna bariera śluzówki nosa. Przesuszenie śluzówki nosa wiąże się więc nie tylko z odczuwaniem dyskomfortu podczas oddychania, ale może być również przyczyną wzmożonych infekcji dróg oddechowych.
Pracę rzęsek upośledzają także inne czynniki: dym tytoniowy, alkohol, zanieczyszczenia przemysłowe, alergie, przewlekłe zakażenia nosa i zatok przynosowych, zaburzenia hormonalne i wiele innych chorób. Negatywnie na aktywność aparatu rzęskowego wpływają również niektóre leki, np. stosowane zbyt długo krople do nosa zawierające substancje o działaniu obkurczającym śluzówkę.  

Zapewnienie prawidłowej higieny nosa, jest więc niezwykle istotne, zarówno u dorosłych, jak i u małych dzieci, ponieważ gdy na błonie śluzowej nosa nagromadzi się zbyt dużo zanieczyszczeń, rzęski nie są w stanie samodzielnie go oczyścić, a zaleganie wydzieliny w nosie może prowadzić, szczególnie u małych dzieci, do nieodwracalnych zmian: uszkodzenia powierzchni błony śluzowej i rzęsek, przerostu i obrzęku błony śluzowej, a w efekcie do rozwoju przewlekłego zapalenia. Powszechnie wiadomo, że lepiej infekcjom zapobiegać niż je leczyć, dlatego gwarancją zachowania odporności jest właściwa higiena i dbanie o prawidłowo nawilżoną śluzówkę nosa. Oznacza to, że trzeba zatroszczyć się o właściwą wilgotność i temperaturę pomieszczeń, w których na co dzień przebywamy (nawilżacze na kaloryferach, częste wietrzenie pomieszczeń) oraz unikać zakurzonych, zapylonych oraz zadymionych miejsc.

Dodatkowo warto nawilżać i pielęgnować śluzówkę nosa stosując izotoniczny roztwór wody morskiej. Przywraca on wilgotność śluzówce uszkodzonej suchym powietrzem, a woda morska nie ingeruje w naturalny mechanizm obronny nosa, ponieważ nie obkurcza naczyń krwionośnych. Prawidłowa higiena nosa jest szczególnie ważna w przypadku małych dzieci, które oddychają niemal wyłącznie przez nos, a do około 3 roku życia nie potrafią prawidłowo go wydmuchać. W takiej sytuacji, najlepiej rozrzedzić zalegającą wydzielinę poprzez wkroplenie do nosa roztworu wody morskiej, a następnie usunąć rozrzedzoną wydzielinę wraz z zanieczyszczeniami przy pomocy aspiratora. 


Do codziennej higieny nosa służą roztwory izotoniczne soli morskiej, które mogą być stosowane u dzieci i dorosłych. Podanie roztworu izotonicznego donosowo powoduje jego oczyszczenie z nagromadzonej wydzieliny i zanieczyszczeń, nawilżenie błony śluzowej i usprawnienie procesu oddychania, co prowadzi do zwiększenia ochrony przed przeziębieniami i nieżytami nosa.
Przykładem roztworów izotonicznych soli morskiej są: Marimer, Prenalen katar, Puri-Nasin, Afrin Puresea Isotonic, Disnemar, Sterimar, itd. Skład wody morskiej, w porównaniu do soli fizjologicznej, jest bogatszy w mikroelementy, jak: arsen, bor, chrom, cynk, glin, jod, fluor, kobalt, lit, magnez, mangan, miedź, molibden, nikiel, potas, selen, siarka, stront, wanad, wapń, żelazo, które korzystnie wpływają na organizm człowieka wspomagając naturalne procesy obronne śluzówki nosa. Dodatkową zaletą roztworu izotonicznego jest działanie nawilżające na śluzówkę nosa wysuszoną w wyniku długotrwałego stosowania leków do nosa (kropli obkurczających śluzówkę, steroidów wziewnych) lub w następstwie przebywania w klimatyzowanych lub nadmiernie ogrzewanych pomieszczeniach. Preparaty izotoniczne soli morskiej zaleca się podawać od 1 do 4 razy dziennie w zależności od potrzeb. W przypadku alergii należy płukać nos po każdym potencjalnym kontakcie z alergenem (np. przy alergii na pyłki - zawsze po powrocie ze spaceru do domu).  


Wśród dostępnych na rynku preparatów soli morskich można również wyróżnić preparaty hiperosmotyczne (hipertoniczne). Roztwór hipertoniczny wody morskiej to mieszanina naturalnie występujących w wodzie morskiej soli mineralnych, zwłaszcza chlorku sodu i wody, ma jednak większe stężenie od roztworu izotonicznego i poza działaniem oczyszczającym, wykazuje również właściwości osmotyczne, dzięki którym zmniejsza obrzęk śluzówki.
Zastosowanie takiego preparatu znacznie ułatwia oddychanie i polecane jest po laryngologicznych zabiegach operacyjnych, w przebiegu silnego kataru i zapalenia zatok. Przykładem preparatów hipertonicznych są: Quixx Extra, Ibuprom Zatoki, Marimer Hiperosmotyczny, itd. Stosując roztwór hipertoniczny w przypadku kataru czy zapalenia zatok należy oczyszczać nos 1-3 razy na dobę przez okres infekcji. Preparaty hiperosmotyczne nie powinny być jednak stosowane w codziennej higienie nosa.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel