Domowe laboratorium, czyli testuj się w (s)pokoju!
2017-09-29
Polecane

Domowe laboratorium, czyli testuj się w (s)pokoju!

Większości z nas testy kojarzą się jednoznacznie – ze szkołą i przedegzaminacyjnym stresem. Tymczasem postęp, jaki nastąpił w wielu dziedzinach medycyny nie ominął również szeroko pojętej diagnostyki. Nowoczesne testy diagnostyczne można od niedawna znaleźć na aptecznych półkach. Są niedrogie, łatwe w wykonaniu, dyskretne i choć nie zastąpią profesjonalnych testów wykonywanych przez specjalistyczne laboratoria, są bardzo pomocne w wykrywaniu pierwszych objawów choroby i mogą być cenną wskazówką zarówno dla nas, jak i lekarza co do dalszego postępowania.
Do prawidłowego wykonania domowego testu diagnostycznego potrzeba niewiele: odrobina moczu, kału, śliny lub krwi oraz ścisłe trzymanie się zaleceń instrukcji. Stąd domowe testy diagnostyczne znalazły szerokie zastosowanie nie tylko w ginekologii, ale również w wielu innych dziedzinach medycyny np. gastrologii, kardiologii, toksykologii, alergologii, urologii, czy wstępnej diagnostyce infekcji.
Warto więc pamiętać, że badanie własnego zdrowia w domu nigdy nie było to tak proste jak teraz, a domowa diagnostyka w prosty sposób pomoże wykryć wczesne sygnały zbliżających się problemów zdrowotnych, a dzięki temu umożliwia szybkie wdrożenie prawidłowego leczenia i zapobiega rozwojowi choroby i powikłań.  


Podręczne testy do diagnostyki w warunkach domowych nie są całkowitą nowością na rynku, najbardziej popularny i najszerzej znany domowy test ciążowy od dwudziestu lat daje kobietom prawie stuprocentowo pewną odpowiedź na pytanie czy są w ciąży. Obecnie na rynku dostępnych jest ponad 30 rodzajów testów ciążowych, o różnej budowie (płytkowe, paskowe, strumieniowe) i różnej czułości (6-14 dni od momentu zapłodnienia). Do analizy wykorzystują próbkę pobraną z porannego moczu, a ich działanie opiera się na wykrywaniu ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG) - hormonu, który występuje w moczu kobiet w ciąży. Testy ciążowe o wysokiej czułości (pozwalające wykryć hormon hCG w moczu już na poziomie 10 mlU/ml) oceniane są jako wiarygodne w 98-99%.  


Próbka moczu wykorzystywana jest również w innych domowych testach diagnostycznych dedykowanych kobietom: teście owulacyjnym oraz teście na menopauzę.
Testy owulacyjne (LH) służą do oznaczania ludzkiego hormonu luteinizującego (LH) w moczu, którego stężenie znacząco wzrasta przed jajeczkowaniem. Oznaczanie poziomu LH w moczu wykorzystuje się  by wyznaczyć najbardziej płodne dni w cyklu miesięcznym kobiety, są więc szczególnie polecane parom, które starają się o potomstwo oraz paniom, które mają problemy z zajściem w ciążę.
Test na menopauzę pozwala natomiast określić wartość hormonu folikulotropowego (FSH) w moczu na poziomie równym lub wyższym niż 25 mIU/ ml. Hormon FSH jest hormonem produkowanym przez przysadkę i pobudza on m.in. jajniki do wytwarzania estrogenów. Podczas menopauzy czynność jajników wygasa i poziom estrogenów spada. Jest to znak dla przysadki, aby wytwarzała więcej FSH, stąd podwyższony poziom tego hormonu jest wykorzystywany jako wskaźnik okresu menopauzy. Stężenie hormonu FSH zmienia się podczas cyklu miesiączkowego, dlatego należy przeprowadzić dwa testy w odstępie tygodnia, jeden po drugim. Test menopauzalny jest szczególnie polecany paniom po 45 roku życia, które uskarżają się na zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia libido, zaburzenia ze strony układu moczowo-płciowego (suchość pochwy, nawracające infekcje dróg moczowych i rodnych) oraz wahania nastroju. Warto również zwrócić uwagę na domowe testy w kierunku infekcji intymnych. Są one bardzo przydatne w sytuacji, gdy wydzielina z pochwy staje się zbyt obfita, nieprawidłowo zabarwiona lub zmienia zapach. Szybki test w postaci specjalnej wkładki higienicznej (np. Diago-sense, Vi-sense) pomaga ustalić, czy przyczyną niepokojących objawów jest zakażenie bakteriami, rzęsistkiem czy drożdżakami. Przy nawracających infekcjach intymnych pomocny może okazać się również domowy test dopochwowy Gineintima pH, który pozwala określić odczyn pH pochwy, a tym samym wykazać zaburzenia fizjologicznej flory bakteryjnej dróg rodnych.
Domowe testy mogą więc przyspieszyć postawienie prawidłowej diagnozy i ułatwić wybór odpowiedniej terapii, a także wskazać, kiedy niezbędna jest wizyta u lekarza.  


Wśród domowych testów diagnostycznych znajdziemy również produkty dedykowane mężczyznom, pozwalające ocenić np. męską płodność, a także poziom PSA. Niepłodność to problem, z którym boryka się wiele par, a pierwszym krokiem w planowaniu ciąży lub w ustaleniu przyczyny problemów z zajściem w ciążę jest sprawdzenie u mężczyzny liczby plemników w ejakulacie. W wielu przypadkach jest to badanie dość krępujące dla mężczyzn, stąd opracowano prosty i szybki wstępny test oceny jakości nasienia, który można wykonać w warunkach domowych, przed wizytą lekarską.
Na uwagę zasługuje również domowy test wykrywający podwyższony poziom antygenu gruczołu krokowego (PSA). Test ten służy do diagnostyki prostaty. Stosowany jest głównie w celu wykrycia przerostu prostaty czy zapalenia gruczołu krokowego.
Służy on również jako badanie profilaktyczne w kierunku raka prostaty. Warto sięgnąć po niego, gdy występują czynniki sprzyjające zachorowaniu na raka prostaty takie, jak: wiek powyżej 50 roku życia, zachorowania na raka prostaty w rodzinie, dieta z dużą zawartością tłuszczów nasyconych lub pojawią się niepokojące objawy, na które należy zwrócić szczególną uwagę: kłopoty z oddawaniem moczu, potrzeba częstego korzystania z toalety, trudności z rozpoczęciem oddawania moczu, słaby lub przerywany strumień moczu, naglące parcie, wrażenie niepełnego opróżnienia pęcherza, wydłużony czas oddawania moczu, czy dolegliwości bólowe oraz obrzęki kończyn dolnych.  


Na rynku można znaleźć również testy pozwalające na wstępną diagnostykę przewodu pokarmowego, umożliwiające wykrycie krwi utajonej w kale oraz infekcji przewodu pokarmowego bakterią Helicobacter pyroli.
Testy na krew utajoną w kale stanowią badania zaliczone do profilaktyki raka jelita grubego oraz pozwalają wykryć również inne schorzenia układu pokarmowego, takie jak: polipy, chorobę Leśniewskiego-Crohna, zapalenie jelit, zespół jelita wrażliwego. W Polsce rak jelita grubego jest drugim co do częstości występowania nowotworem złośliwym. Warto więc regularnie wykonywać test na krew utajoną w kale, szczególnie jeśli występują dodatkowe czynniki sprzyjające zachorowaniu na raka jelita grubego takie, jak: czynniki związane z dietą (posiłki ubogie w błonnik pokarmowy i bogate w tłuszcze nasycone), dojrzały wiek, stany zapalne jelita grubego, otyłość, nadciśnienie tętnicze, występowanie polipów w jelicie grubym, zachorowania u członków rodziny, wcześniejsze występowanie innych nowotworów złośliwych oraz predyspozycje genetyczne lub gdy występują niepokojące symptomy, na które należy zwrócić szczególną uwagę: silne bóle brzucha lub wyczuwalne guzy na brzuchu, anemia, uporczywe zmiany nawyków oddawania stolca, zwłaszcza częste chodzenie do toalety lub utrzymująca się przez kilka tygodni biegunka.  


Osoby, u których występują objawy wskazujące na wrzody żołądka lub dwunastnicy powinny sięgnąć po domowy test wykrywający zakażenie Helicobacter pylori – bakterią, która bardzo często odpowiedzialna jest za rozwój choroby wrzodowej. Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy jest jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego. Występuje aż u ok. 10% Polaków. Zakażonych H.pylori jest ponad 80% dorosłych i ponad 30% dzieci oraz nastolatków. Najbardziej typowym i najczęstszym objawem choroby wrzodowej jest ból w nadbrzuszu, czyli górnej części brzucha. Ból trwa zwykle od kilku minut do kilku godzin i nasila się, kiedy żołądek jest pusty (np. w nocy).
Innymi objawami choroby wrzodowej lub jej powikłań, są: nudności i/lub wymioty, odbijanie się i/lub wzdęcia, utrata wagi ciała, wymioty krwią lub jej obecność w kale. Na rynku obecne są dwa rodzaje testów wykrywających H.pyroli - test na przeciwciała z krwi oraz test z kału. Celem testu z krwi jest oznaczenie przeciwciał IgG skierowanych przeciw H. pylori, a także przeciwciał w klasie IgA. Normą jest ujemny wynik badania, tzn. brak przeciwciał we krwi. Ich obecność świadczy o zakażeniu. Trzeba jednak pamiętać, że obecność przeciwciał we krwi potwierdza jedynie kontakt z bakterią, ale nie wskazuje na aktualne zakażenie. Do wykrycia aktualnego zakażenia służy test z kału za którego pomocą oznacza się antygeny bakterii w kale.  


Możliwości domowej diagnostyki są obecnie dużo szersze niż kiedyś – na rynku poza wymienionymi produktami znajdziemy wiele nowych, innowacyjnych testów umożliwiających m. in. wykrycie niedoczynności tarczycy, alergii, zakażenia krętkami kiły czy boreliozą, testy umożliwiające sprawdzenie poziomu glukozy czy cholesterolu we krwi, a także testy pozwalające ocenić sprawność nerek, czy odróżnić infekcję bakteryjną od wirusowej. Warto więc pamiętać o możliwościach, jakie stwarzają proste do wykonania i szybkie domowe testy diagnostyczne i korzystać z nich, gdy mamy wątpliwości, co do stanu swojego zdrowia.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel