Dbaj o wzrok, czyli prawidłowa higiena oczu.
2017-07-14
Choroby i dolegliwości

Dbaj o wzrok, czyli prawidłowa higiena oczu.

Pojęcie higieny kojarzy nam się zazwyczaj z myciem rąk, kąpielą, czy szczotkowaniem zębów, zdarza się jednak, że zgłaszając się kontrolę wzroku do okulisty lub dobierając okulary u optyka usłyszymy również o higienie oczu. Prawidłowa higiena narządu wzroku jest niezwykle ważna, ponieważ przestrzeganie kilku prostych zasad pozwoli cieszyć się dobrym wzrokiem do późnej starości.

Jak więc dbać o oczy?



Codziennie jesteśmy narażeni na działanie promieniowania ultrafioletowego i chociaż wszyscy zdajemy sobie sprawę, jakie ryzyko niesie nadmierna ekspozycja na słońce dla skóry, rzadko zdajemy sobie sprawę, że dotyczy to także oczu. Oczy łatwo absorbują promieniowanie UV, co może być przyczyną ich poważnego uszkodzenia. Posiadają co prawda swoje mechanizmy obronne jak mrużenie powiek czy zwężenie źrenicy, które mają zapobiegać nadmiernemu naświetleniu, ale niestety często są one niewystarczające. Dlatego długotrwałe przebywanie na ostrym słońcu sprzyja podrażnieniu oczu powodując często takie objawy, jak: uczucie suchości, zaczerwienienie czy uczucie piasku pod powiekami. Na szkodliwe działanie promieniowania UV bardziej narażone są osoby o jasnych tęczówkach oraz dzieci. Warto więc pamiętać o okularach przeciwsłonecznych i to nie tylko podczas słonecznego lata, ale przez cały rok. Sięgamy jednak tylko po takie, które posiadają certyfikat poświadczający ochronę zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB oraz oznaczenie CE, gwarantujące zgodność z europejskimi standardami bezpieczeństwa.  

Zapewnienie prawidłowego oświetlenia podczas czytania książki, gazety, czy oglądania telewizji odgrywa bardzo ważną rolę dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, ponieważ oczy męczą się zarówno przy za słabym, ale też przy zbyt mocnym świetle. Najlepsze do pracy jest światło naturalne, a gdy jest go za mało, górne światło rozproszone. W pokoju światło powinno więc świecić równomiernie z góry, a dodatkowo do czytania należy używać lampki, która powinna świecić punktowo na książkę. Lampę należy ustawić po lewej stronie (dla osób praworęcznych) i nieco z tyłu, a książkę trzymać w odległości 30–40 cm od głowy. Również praca przed monitorem komputera wymaga dobrego źródła światła, które - co bardzo ważne, nie powinno odbijać w się w ekranie. Oczy potrzebują również odpoczynku, czyli minimum 8 godzin snu w ciemnym pomieszczeniu. Spanie przy zapalonej lampce nocnej, czy przy przenikającym przez zasłony świetle lamp ulicznych sprawia, że nawet gdy zaśniemy, oczy należycie nie wypoczną.  


Częsta praca przy komputerze niestety nie jest obojętna dla zdrowia naszych oczu. Najczęstszymi dolegliwościami na jakie skarżą się użytkownicy komputerów są zaczerwienienie lub zmęczenie oczu, a także uczucie piasku pod powiekami. Winne jest temu zarówno promieniowanie emitowane przez ekran komputera, jak i złe oświetlenie miejsca pracy oraz rzadsze mruganie powiekami podczas wpatrywania się w monitor, co prowadzi do nadmiernego wysychania i podrażnienia gałki ocznej. Często także zapominamy o przerwach w pracy, co zaburza akomodację oczu, a tym samym prawidłową ostrość wzroku. Odległość osoby pracującej przy komputerze od monitora powinna wynosić około 50-70 cm. Zaleca się takie ustawienie monitora, aby jego górny brzeg znajdował się poniżej poziomu oczu. Nie jest wskazane umieszczanie ekranu na tle okna oraz stosowanie oświetlenia punktowego. Zaleca się również stosowanie żaluzji rolet czy zasłon w momencie, gdy natężenie światła naturalnego powoduje powstawanie odblasków na ekranach.  


Organizm człowieka, w tym oczy codziennie narażony jest na szkodliwe działanie tzw. wolnych rodników, które powstają w wyniku m.in. procesów metabolicznych oraz szkodliwego oddziaływania różnych czynników, takich jak promienie UV, palenie papierosów, niezdrowe odżywianie się, przyjmowanie niektórych leków czy przewlekły stres. Wolne rodniki odpowiadają za starzenie się organizmu oraz powstawanie wielu chorób: nowotworów, chorób płuc oraz schorzeń oczu. Ich negatywny wpływ na oczy powoduje powstawanie m.in. zaćmy czy zwyrodnienia plamki żółtej (AMD).
Można jednak częściowo zneutralizować niekorzystne działanie wolnych rodników stosując dietę bogatą w antyoksydanty. Substancje te można znaleźć np. w świeżych warzywach i owocach. Wśród witamin „na oczy” najbardziej popularnymi antyoksydantami są witaminy C i E. Oprócz redukcji wolnych rodników, chronią oczy przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym. Witamina C wzmacnia ściany naczyń krwionośnych oczu, zmniejszając ich przepuszczalność, poprawia odżywianie soczewki oka oraz reguluje proces wytwarzania filmu łzowego. Występuje głównie w owocach cytrusowych, głogu i surowych warzywach, czarnych porzeczkach i truskawkach. Dieta bogata w te owoce zmniejsza też ryzyko wystąpienia zaćmy. Witamina E hamuje wytwarzanie substancji niszczących naczynia krwionośne a także chroni przed uszkodzeniem białek i fotoreceptorów siatkówki. Znajduje się przede wszystkim w roślinnych olejach i sałacie. Brak witaminy A wywołuje tzw. kurzą ślepotę, czyli pogorszenie wzroku pod koniec dnia, kiedy spada natężenie światła. Najwięcej witaminy A zawiera wątróbka, zarówno drobiowa jak i wieprzowa. Ważną rolę jako antyoksydanty odgrywają także karotenoidy. Są to naturalne barwniki roślinne, do których zalicza się głównie luteinę, zeaksantynę oraz alfa i beta karoten.
Luteina i zeaksantyna stanowią główny element systemu obronnego narządu wzroku. Filtrują  światło słoneczne i chronią siatkówkę przed wpływem wolnych rodników. Luteina pochłania znaczną część ultrafioletu i światła niebieskiego oraz osłania oko przed promieniowaniem jonizującym komputerów i telewizorów. Ilość luteiny i zeaksantyny zmniejsza się jednak z wiekiem, dlatego przyjmowanie suplementacji zawierającej luteinę wzmacnia system ochronny oka i pomaga zachować prawidłowe widzenie. Źródłem karotenoidów, w tym luteiny, są owoce oraz warzywa. Znaleźć je możemy w np. szpinaku i borówce (luteina), kukurydzy czy żółtkach jaj (luteina i zeaksantyna), w kalafiorze, brukselce czy brokułach.
Skuteczne działanie antyoksydacyjne przypisuje się także nienasyconym kwasom tłuszczowym omega-3, które chronią przed chorobami siatkówki. Kwasy omega-3 występują głównie w olejach rybnych i roślinnych (sojowy, rzepakowy, z siemienia lnianego). Ich źródłem są także tłuste morskie ryby: halibut, makrela, śledź czy łosoś. Występują również w roślinach strączkowych (fasola, soja) oraz w orzechach włoskich. Aktywność antyutleniaczy często warunkowana jest obecnością niektórych minerałów. Niezwykle istotne znaczenie ma cynk, a także selen i miedź, które znajdziemy w kaszach, pieczywie z pełnego przemiału, czy orzechach i pestkach.  

Nawilżanie to podstawa prawidłowej higieny oczu.

Oko radzi sobie samo wytwarzając film łzowy, który chroni gałkę oczną, ale wiek i wiele naszych codziennych czynności powoduje nadmierne obciążenie oczu prowadząc do rozwoju tzw. zespołu suchego oka. Jest to zespół objawów, które powstają w wyniku niedostatecznego wydzielania łez lub nieprawidłowego składu łez prowadzący do przewlekłego zapalenia spojówek i rogówki. Objawy te nasilają się w niekorzystnych warunkach otoczenia np. w pomieszczeniach o suchym powietrzu, na słońcu i wietrze, w dymie papierosowym oraz kiedy rzadziej mrugamy wytężając wzrok np. przy pracy.
Warto więc pamiętać by w nawyk weszło nam stosowanie nawilżających kropli do oczu, czyli tzw. sztucznych łez, szczególnie jeżeli spędzamy wiele godzin przy monitorze komputera lub telewizorze, cierpimy z powodu chorób ogólnych (cukrzyca, reumatyzm, choroby tarczycy) lub zmian hormonalnych (menopauza), przyjmujemy stale leki przeciw nadciśnieniu tętniczemu, przeciwbólowe, antyalergiczne, przeciwdepresyjne, czy antykoncepcyjne, a także gdy stosujemy soczewki kontaktowe.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel