ABC PACJENTA: Skąd się bierze cena leku refundowanego?
2017-05-31
Polecane

ABC PACJENTA: Skąd się bierze cena leku refundowanego?

Trzymając w dłoni wypisaną przez lekarza receptę i kierując się z nią do apteki niejednokrotnie zastanawiamy się, ile będzie kosztować zalecona terapia i czy będziemy w stanie wykupić wszystkie leki. Dlatego często pierwszym słyszanym w aptece pytaniem jest: „ile to będzie kosztować?”.
I może zastanawia czasem fakt, że farmaceuta poświęca kilka minut, by wyliczyć ile zapłacimy, a podana kwota nierzadko przyprawia o przysłowiową palpitację serca. Po zakupach często więc szczegółowo analizujemy paragony i ze zdziwieniem zauważamy, że lek, który miał być „zniżkowy” kosztuje prawie tyle, co pełnopłatnie, a za lek „bezpłatny” musimy zapłacić ponad 20 zł.
Warto więc poznać zasady refundacji leków w Polsce i zrozumieć skąd biorą się ceny leków, które widać na paragonie, a także wiedzieć, gdzie samodzielnie można sprawdzić ile zapłacimy za lek refundowany.




Pierwszy stopień wtajemniczenia – co znajdziemy na aptecznych półkach?
W zależności od lokalizacji i potrzeb miejscowej ludności apteka może prowadzić szerszy lub węższy asortyment produktów, jednak nie jest on dowolny. W aptece nie kupicie Państwo gazety, doładowania na telefon, biletów, czy maszynki do golenia. O tym, jaki asortyment produktów może być sprzedawany w aptece decydują zapisy ustawy Prawo Farmaceutyczne. Zgodnie z art. 86 ust. 8 w większości aptek możecie więc Państwo zakupić produkty lecznicze, wyroby medyczne, suplementy diety, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, środki kosmetyczne, higieniczne, do pielęgnacji niemowląt i chorych oraz środki dezynfekcyjne. Ten bogaty asortyment apteki można podzielić wg kilku zasad. Często stosowanym podziałem produktów w aptece, wynikającym z przepisów, jest podział w zależności od kategorii dostępności, czyli czy można dany produkt sprzedać bez recepty, czy też konieczna jest recepta lekarska. Warto zapamiętać, że preparaty stosowane w samoleczeniu, czyli wszystkie produkty dostępne bez recepty są zawsze pełnopłatne, a ich ceny mogą się nieco różnić w różnych aptekach. Natomiast wśród leków, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego dostępnych wyłącznie z przepisu lekarza, a więc na receptę lekarską możemy wyróżnić produkty refundowane, czyli „zniżkowe” oraz produkty pełnopłatne. Preparaty refundowane to leki, wyroby medyczne  i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, do których dopłaca Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), a pacjent w aptece uiszcza za nie tylko część opłaty lub otrzymuje je bezpłatnie.
Ceny tych produktów, zgodnie z przepisami ustawy refundacyjnej, która obowiązuje od 2012 r. w każdej aptece w kraju muszą być identyczne.  



Drugi stopień wtajemniczenia – dlaczego jedne leki są refundowane, a inne nie?
O tym, do jakich leków, wyrobów medycznych, czy środków spożywczych dopłacać będzie NFZ decyduje Ministerstwo Zdrowia, ustalając wykaz leków refundowanych, których cały lub częściowy koszt pokrywa NFZ. Przy tworzeniu takiego wykazu uwzględnia się wartość terapeutyczną leku, bezpieczeństwo jego stosowania oraz koszt terapii. Pierwszeństwo w umieszczaniu na wykazach leków refundowanych mają produkty, które przy najniższych kosztach leczenia gwarantują wysoką skuteczność leczenia. Listy leków refundowanych publikowane są co dwa miesiące w postaci obwieszczenia Ministra Zdrowia i umieszczane na stronie internetowej www.mz.gov.pl. Na listach tych znajdują się m. in. informacje o nazwie leku, jego składzie, dawce, wielkości opakowania, cenie, opłacie pacjenta oraz limicie dofinansowania przez NFZ. Każda apteka w Polsce ma obowiązek przestrzegać cen, limitów i dopłaty pacjenta zamieszczonych w aktualnie obowiązującym obwieszczeniu Ministra Zdrowia, farmaceuta nie ma więc absolutnie żadnego wpływu na to, jaką kwotę zapłacimy za dany lek refundowany. Nie ma więc sensu bieganie od apteki do apteki w poszukiwaniu najniższej ceny, ponieważ w każdej aptece za lek refundowany zapłacimy dokładnie tyle samo (nawet wtedy, gdy lek zniżkowy zostanie nam przepisany „na 100%”). Cena preparatu umieszczonego na liście refundacyjnej jest tzw. ceną urzędową, jest stała i nie może być zmieniona niezależnie od tego, czy wykupujemy lek ze zniżką, czy pełnopłatnie.  


Trzeci stopień wtajemniczenia – dlaczego za ten sam lek refundowany raz płacę mniej, raz więcej?
Ustawa refundacyjna wymaga, by aktualizacja listy refundacyjnej następowała co dwa miesiące począwszy od dnia 1 stycznia każdego roku kalendarzowego, a więc ceny urzędowe leków w Polsce zmieniają się obecnie 6 razy w roku (1 stycznia, 1 marca, 1 maja, 1 lipca, 1 września oraz 1 listopada). Zazwyczaj różnice w cenach tego samego leku refundowanego w zależności od kolejnego obwieszczenia refundacyjnego są nieznaczne i sięgają od kilku groszy do paru złotych na korzyść lub niekorzyść pacjenta. Zdarza się jednak czasami, że przy niektórych specjalistycznych lekach może być to podwyżka lub obniżka dopłaty pacjenta nawet o kilkadziesiąt, czy nawet kilkaset złotych na opakowaniu! Tak duże różnice w cenie wynikają z wprowadzenia nowego leku na listę refundacyjną, co powoduje zmniejszenie dopłaty NFZ do leku, który na tej liście był wcześniej. Z tego też powodu może się zdarzyć , że za ten sam lek refundowany np. w styczniu zapłacimy 9,60zł, a za trzy miesiące już 350zł, ponieważ zmniejszy się limit finansowania ze strony NFZ i pacjent zmuszony jest wówczas dopłacić większą część ceny leku z własnej kieszeni.  


Czwarty stopień wtajemniczenia – poziomy odpłatności i dlaczego limit jest ważny?
Ministerstwo Zdrowia poza ustalaniem listy leków refundowanych oraz ich cen urzędowych określa również poziom odpłatności za dany lek oraz limit finansowania, czyli kwotę dopłaty przez NFZ do ceny każdego leku refundowanego. Co w praktyce oznacza ów limit finansowania? Limit to konkretna kwota, określona dla każdego leku refundowanego, do której NFZ pokrywa cześć ceny leku, czyli do której przysługuje pacjentowi zniżka. Jeśli cena leku przewyższa wyznaczony limit dopłaty przez NFZ (co niestety zdarza się dość często), to kwotę powyżej limitu pacjent płaci niestety z własnych funduszy. Na przykład - jeśli lek kosztuje 100 zł, a limit finansowania wynosi 50zł, to do kwoty 50zł pacjent ma refundację, natomiast powyżej 50zł, czyli kwoty wykraczającej poza limit finansowania płaci sam, z własnych funduszy.  


W Polsce ustalono też kilka poziomów odpłatności za leki. Są leki bezpłatne, leki z opłatą ryczałtową oznaczane na recepcie literką „R”, leki ze zniżką 30% oraz leki ze zniżką 50%. Minister Zdrowia kwalifikuje leki refundowane do odpowiedniej grupy, zgodnie z wytycznymi określonymi w przepisach ustawy o refundacji. Preparaty wydawane bezpłatne do wysokości limitu to leki i wyroby medyczne, których skuteczność jest udowodniona w leczeniu nowotworu złośliwego, zaburzenia psychotycznego, upośledzenia umysłowego, zaburzenia rozwojowego lub choroby zakaźnej o szczególnym zagrożeniu epidemicznym dla populacji.  Takie leki są na ogół wydawane z apteki za darmo, o ile cena leku nie jest wyższa od limitu finansowania z środków NFZ.
Co to oznacza? Jeśli cena leku wynosi 100zł i limit finansowania dla tego leku również wynosi 100zł pacjent otrzyma z apteki taki lek bezpłatnie. Jeśli natomiast cena leku wynosi 100 zł, a limit finansowania 50zł, to mimo iż lek wypisany jest na recepcie bezpłatnie, pacjent zapłaci za niego w aptece 50 zł (do kwoty 50zł lek jest za darmo, ale powyżej 50zł, czyli powyżej limitu pacjent dopłaca sam).  


Preparaty wydawane za odpłatnością ryczałtową do wysokości limitu obejmuje leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne: wymagające stosowania dłużej niż 30 dni, których koszt stosowania dla pacjenta przy odpłatności 30% limitu finansowania przekraczałby 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę, lub wymagające stosowania nie dłużej niż 30 dni, których koszt stosowania dla pacjenta przy odpłatności 50% limitu finansowania przekraczałby 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. 
Opłata ryczałtowa w Polsce wynosi 3,20zł. I znów – jeśli lek kosztuje 100zł, a limit finansowania z NFZ  wynosi 100zł, to pacjent za lek z symbolem „R” na recepcie zapłaci w aptece 3,20zł. Jeśli natomiast lek kosztuje 100zł, a limit dofinansowania wynosi tylko 50zł, to pacjent zapłaci w aptece 53,20zł (do kwoty 50 zł pacjent płaci 3,20zł oraz dopłaca różnicę między ceną leku, a limitem dopłaty przez NFZ, czyli 100 zł-50zł = 50zł).  
Preparaty wydawane za odpłatnością 50% do wysokości limitu finansowania to leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne, które wymagają stosowania nie dłużej niż 30 dni, a pacjent w aptece powinien zapłacić połowę ceny leku. Jeśli więc przykładowo lek kosztuje 100zł, a limit jego finansowania również wynosi 100zł, pacjent rzeczywiście zapłaci w aptece 50%, czyli 50zł, ale jeśli limit finansowania będzie niższy niż cena leku i będzie wynosił np. 50zł, to pacjent za lek ze zniżką 50% zapłaci w aptece 75zł (połowę do wysokości limitu równego 50 zł, czyli 25 zł plus wszystko co powyżej limitu, czyli 50 zł).  

Preparaty wydawane za odpłatnością 30% do wysokości limitu finansowania to leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne, które nie zostały zakwalifikowane do ww. grup odpłatności. W tym przypadku jeśli lek będzie kosztował 100zł i limit dofinansowania przez NFZ również będzie wynosił 100zł, pacjent zapłaci w aptece za lek z odpłatnością 30% dokładnie 30zł, jeśli jednak limit dofinansowania będzie niższy niż cena leku i będzie wynosił np. 50 zł, to za lek trzeba będzie zapłacić w aptece aż 85zł.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel