Zespół suchego oka
2015-10-09

Zespół suchego oka

 

Właściwe funkcjonowanie oka zależy od filmu łzowego (łez), który powinien pokrywać powierzchnię gałki ocznej cienką warstwą. Łzy to złożona substancja, która w niezwykle wymyślny sposób utrzymuje się na powierzchni oczu. Film łzowy składa się z trzech warstw. Pierwszą, najbliższą oku warstwą jest część śluzowa łez. Za jej przyczyną łzy trzymają się powierzchni oka. Następna warstwa, środkowa, to część wodnista. W niej rozpuszczony jest tlen, z którego korzysta nieunaczyniona rogówka. W warstwie tej rozpuszczone są substancje antybakteryjne, które chronią oko przed zakażeniami z zewnątrz. Trzecią, zewnętrzną, jest cienka warstwa tłuszczowa, która ma za zadanie ograniczenie odparowywania wody z łez. Jednocześnie pełni ona funkcje natłuszczającą, smarującą, zmniejszającą tarcie. Tylko niezmieniona budowa filmu łzowego sprawia, że oczy są prawidłowo odżywiane i utrzymywane w dobrej kondycji. Na taki pozytywny efekt działania pracuje wiele gruczołów (znajdujących się na powierzchni oka), które wydzielają poszczególne elementy filmu łzowego.

Jakie są przyczyny zespołu suchego oka?

Wśród przyczyn powodujących suchość oczu można wyróżnić wiele czynników. Do najważniejszych należą:

nadmierna eksploatacja narządu wzroku: długotrwałe czytanie, jazda samochodem, oglądanie telewizji, praca przy komputerze (na skutek obniżenia częstotliwości mrugania)

niekorzystne warunki środowiskowe: zakurzenie i zadymienie pomieszczeń, klimatyzacja, suche powietrze, parujące substancje chemiczne

przewlekłe schorzenia: choroby tarczycy, nowotwory, cukrzyca, trądzik, łojotok

zażywanie niektórych farmaceutyków:

  • leków antykoncepcyjnych i przeciwalergicznych, środków nasennych, uspokajających i psychotropowych, a także izotretynoina przy leczeniu trądziku
  • zmiany hormonalne w okresie przekwitania, obniżenie poziomu estrogenu
  • zanik gruczołu łzowego i jego stopniowa dysfunkcja u osób po 40 roku życia
  • powikłanie wynikające z noszenia soczewek kontaktowych
  • powikłanie wynikające z długotrwałego i częstego stosowania kropli do oczu zawierających konserwanty
  • inne: niedobór witaminy A, ciąża, stres
  • zabiegi chirurgii refrakcyjnej w obrębie rogówki

Jakie są objawy zespołu suchego oka?

Pierwsze oznaki dotyczące tego problemu można łatwo zauważyć. Objawy, które występują u chorego są mniejsze rano i stopniowo nasilają się w ciągu dnia. Do typowych dolegliwości należą:

  • swędzenie, pieczenie, kłucie, zaczerwienie oczu
  • uczucie piasku pod powiekami, uczucie obcego ciała
  • ból, obrzęknięte powieki
  • zjawisko podwójnego widzenia
  • wydzielina w kącikach oczu
  • nadwrażliwość na światło
  • ogólne zmęczenie oczu

Objawy schorzenia mają charakter przewlekły i wymagają stałego leczenia lub łagodzenia objawów. Istnieje kilka prostych sposobów, które mogą pomóc choremu w zmniejszeniu dolegliwości związanych z zespołem suchego oka:

Unikanie sytuacji, o których wiadomo, że zwiększają parowanie filmu łzowego (np. palenie tytoniu, dym, silny wiatr, zimne powietrze, suche powietrze, klimatyzacja, otwarte okna). Umieszczenie monitora komputera 10?20 stopni poniżej poziomu oczu, tak aby zmniejszyć wielkość szpary powiekowej i zredukować parowanie filmu łzowego. Noszenie okularów z szerokimi oprawami, które otaczają twarz i zmniejszają ekspozycję na działanie wiatru.

Leczenie zespołu suchego oka jest wyłącznie objawowe, tzn. nie leczy się właściwych przyczyn schorzenia, tylko stosuje różne preparaty zastępujące brakujące łzy (tzw. sztuczne łzy lub substytuty łez). Trzeba jednak mieć na uwadze, że preparaty te nie przywracają prawidłowej produkcji łez. Warto wybierać te z kropli ocznych, których kompozycja składników jest zbliżona do naturalnego płynu łzowego. Zaleca się stosowanie preparatów pozbawionych środków konserwujących, które są bezpieczne również dla alergików i osób noszących soczewki kontaktowe. Zapewniają one optymalny poziom nawilżenia gałki ocznej. Wśród składników o działaniu kojącym najczęściej występuje świetlik, nagietek lekarski oraz hialuronian sodu. Większość preparatów sztucznych łez chroni powierzchnię gałki ocznej tylko przez około 10?20 minut po zastosowaniu i dlatego konieczne jest częste podawanie leku. Niektóre nowe preparaty mają dłuższy okres działania. Należy rozpocząć podawanie leków przed wystąpieniem sytuacji, o których wiadomo, że nasilają objawy (wyjście z domu, oglądanie telewizji, przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych itd.). Warto, by chorzy, u których objawy nasilają się z upływem dnia oraz przed udaniem się na spoczynek nocny, stosowali lek w postaci żelu, ponieważ zabezpiecza on powierzchnię gałki ocznej przez dłuższy czas. Główną wadą żelu jest to, że przejściowo pogarsza on ostrość wzroku, ponieważ pokrywa rogówkę grubą warstwą. Może to ograniczać jego zastosowanie w ciągu dnia.

Odpowiednia higiena oczu może pomóc w zminimalizowaniu dokuczliwych objawów zespołu suchego oka, ale może też zapobiec wystąpieniu tego schorzenia. Pomieszczenia, w których przebywamy, powinny być dobrze wywietrzone i nawilżone (np. przy użyciu nawilżaczy). Dobrze nawilżone powietrze chroni przed wysuszeniem nie tylko gałki ocznej, ale korzystnie wpływa na błonę śluzową nosogardła. Powinniśmy unikać zadymionych, a także klimatyzowanych lokali i pić co najmniej dwa litry wody dziennie. Jeśli pracujemy przed komputerem, to zalecane są częste przerwy, a podczas pracy regularne mruganie. Panie powinny wybierać delikatne kosmetyki do makijażu, a wieczorem pamiętać o dokładnym demakijażu. Gdy oczy są podrażnione i zaczerwienione, to w żadnym wypadku nie należy ich pocierać. Osoby ze stwierdzoną wadą wzroku powinny nosić okulary korekcyjne lub soczewki kontaktowe ? najlepiej takie, które są dobrze nawilżone oraz z dużą przepuszczalnością tlenu

Ważne jest regularne przyjmowanie kropli. Oko chore gorzej broni się przed wirusami i bakteriami. Jest bardziej podatne na różnego rodzaju infekcje. Nie wolno pocierać swędzących oczu, szczególnie niezbyt czystą i wcześniej służącą do czyszczenia nosa chusteczką. Niedbałe zakraplanie chorego oka może spowodować pogorszenie jego stanu. Dlatego warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach. Przed zakraplaniem zawsze należy umyć ręce. Podczas zakraplania nie wolno dotykać powierzchni oka końcówką zakraplacza. Do worka spojówkowego, po odciągnięciu dolnej powieki, wpuszczamy jedną, maksymalnie dwie krople. Następnie delikatnie przyciskamy wewnętrzny kącik oka i kilkukrotnie mrugamy powieką.

Każdy problem ze wzrokiem sprawia, że znacznie spada nasza aktywność i ogólne samopoczucie. Jest to najczęściej wynikiem tego, że po prostu wzrok jest bardzo ważnym zmysłem i każda niedogodność z tej strony jest ogromnym problemem.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij