Szałwia lekarska
2016-02-24

Szałwia lekarska



Szałwia lekarska, której nazwa łacińska pochodzi od słowa salvus czyli ?zdrów? już od starożytności znana jest jako roślina lecznicza. Egipcjanie wierzyli, że jest afrodyzjakiem, Grecy stosowali ją jako lekarstwo na ukąszenia węża, problemy ze wzrokiem czy utratę pamięci. Z kolei arabscy uczeni twierdzili, iż spożywanie szałwii przedłuża życie.
W średniowieczu wykorzystywano ją jako lek na przeziębienia, gorączkę, padaczkę, choroby wątroby i zaparcia.
Szałwia jest rośliną wieloletnią, wieczniezieloną o jasnofioletowych kwiatach, szarawych, owłosionych liściach i kamforowym, silnym zapachu. Jej naturalnym siedliskiem jest basen Morza Śródziemnego, gdzie rośnie dziko. W Polsce, jak i w wielu innych państwach naszego regionu, jest uprawiana jako roślina ogrodowa. Surowcem farmaceutycznym są liście (Folium Salviae), które zbiera się na jesieni, a następnie suszy. W lecznictwie wykorzystuje się też pozyskiwany z jej liści olejek eteryczny (Oleum Salviae).
Roślina jest źródłem garbników i goryczy, kwasów organicznych, karotenu i związków żywicowych, a także witamin (A, C oraz tych z grupy B) i minerałów (wapń, magnez, potas, sód, cynk, żelazo). W jej liściach występują znaczne ilości olejku eterycznego, którego głównym składnikiem są tujon, cyneol, kamfora, borneol oraz pinen. Ponadto roślina zawiera taniny i flawonoidy. Dzięki temu szałwia nie tylko leczy ciało i poprawia jego wygląd, ale jeszcze dobrze wpływa na samopoczucie.
Olejki eteryczne wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Stwierdzono, że hamuje on wzrost bakterii Gram-dodatnich. Nie bez znaczenia jest również obecność garbników, które działają ściągająco i zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych. Ze względu na te właściwości szałwię poleca się w przypadku różnego rodzaju stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.
Stosowanie szałwii zaleca się przy nadmiernej fermentacji jelitowej, bólach brzucha, biegunkach, wzdęciach i nudnościach, stanach zapalnych błon śluzowych przewodu pokarmowego, połączonych nawet z mikrokrwawieniem, które tamują zawarte w surowcu garbniki. Zawarty w liściach szałwii olejek oraz substancja goryczowa (pikrosalwina) powodują, że zioło to wykazuje szereg pożądanych działań w obrębie przewodu pokarmowego. Wyciągi z liści zwiększają wydzielanie soków trawiennych. Wpływają rozkurczowo na mięśniówkę jelit, przywracają im właściwe ruchy perystaltyczne. Najnowsze badania potwierdzają również znaną od lat zdolność szałwii do unieczynniania różnego rodzaju toksycznych związków oraz jej korzystne działanie na komórki wątroby.
Napary z szałwii mogą pomóc przy nadmiernej laktacji. Fitoestrogeny, których w szałwii jest znaczna ilość, a także garbniki i olejek eteryczny, o działaniu rozkurczowym i przeciwzapalnym, pomagają regulować obfite miesiączki oraz zmniejszają towarzyszące im dolegliwości bólowe. W okresie menopauzy łagodzą uderzenia gorąca i zmniejszają częstotliwość występowania nocnych potów. Duża ilość garbników i substancji ograniczających rozwój bakterii bardzo skutecznie radzi sobie z nadmierną potliwością wynikającą np. z nadczynności tarczycy, stanów stresowych czy zwykłej gorączki.
Szałwia ma ponadto właściwości usprawniające funkcje umysłowe i pamięć.
Niestety, ze względu na zawartość w liściach szałwii tujonu tj. olejku eterycznego nadającego charakterystyczny zapach i gorzkawy smak, szałwię należy stosować z umiarem. Duże dawki podawane doustnie przez dłuższy okres czasu mogą wywołać nudności, wymioty, otępienie, kurcze. Należy również pamiętać, aby nie stosować dużych dawek wyciągów z szałwii w ostrym nieżycie żołądka.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij