Rola witamin w organizmie człowieka
2015-08-24

Rola witamin w organizmie człowieka

Rodzaje witamin

Witaminy dzielimy na te rozpuszczalne w wodzie (B, B2, B6, B12, PP, kwas foliowy, kwas pantotenowy, biotyna oraz C) oraz rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Pierwsze z nich bardzo łatwo ulegają zniszczeniu pod wpływem przetwarzania i obróbki termicznej żywności, a ich nadmiar jest dosyć szybko wydalany z organizmu. Drugie z kolei są odporne na temperaturę, ale ulegają rozkładowi pod wpływem światła. Organizm magazynuje je w wątrobie przez co ich nadmiar może działać toksycznie. Występują głównie w tłuszczach i olejach zawartych w pożywieniu. Tłuszcze są konieczne do tego, aby organizm mógł je przyswoić,

Zapotrzebowanie

Nadmiar bądź niedobór witamin może skutkować pojawieniem się wielu schorzeń i dolegliwości. Wyróżniamy: awitaminozę ? całkowity brak witamin, hipowitaminozę ? częściowy niedobór, hiperwitaminozę ? przedawkowanie witamin. Skutkiem wyżej wymienionych zjawisk objawiają się głównie poprzez zmęczenie, osłabienie, zaburzenie koncentracji, bóle głowy, senność. Mogą także przyjmować formę ostrzejszą jak choroby skóry, zaburzenia układu nerwowego, a nawet ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

 

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach:

Witamina A

Występuje w dwóch postaciach: jako retinol w produktach pochodzenia zwierzęcego (jego przedawkowanie jest niebezpieczne dla zdrowia) oraz beta-karoten w produktach roślinnych. Obniża zły cholesterol, zapobiega chorobom serca, miażdżycy i nowotworom. Wpływa na pracę tarczycy oraz zwiększa odporność na zakażenia wzmacniając błony śluzowe. Wspomaga nasz wzrok (poprawia widzenie nocne i zmniejsza ryzyko powstania zaćmy). Jej niedobór skutkuje kruchymi i wolno rosnącymi paznokciami, łamliwymi włosami, słabym widzeniem (zwłaszcza w nocy), brakiem apetytu oraz częstymi infekcjami. Najbogatszym źródłem witaminy A są ryby morskie, tran, wątroba wieprzowa, szpinak, sałata, dynia, jarmuż oraz marchew i botwina.

Witamina D

Inaczej zwana kalcyferolem. Wytwarzana jest pod wpływem promieniowania słonecznego. Uczestniczy w procesie przyswajania i metabolizmu wapnia i fosforu oraz odpowiada za właściwą mineralizację kości. Głównymi objawami niedoboru są zaburzenia struktury kości ? krzywica dziecięca oraz osteoporoza. Produktami bogatymi w witaminę D są: olej rybi, żółtko jaj, ryby morskie, wątroba, masło i sery żółte.

Witamina E (tokoferol)

Nazywana potocznie witaminą młodości. Jest silnym przeciwutleniaczem więc spowalnia procesy starzenia się. Wpływa korzystanie na serce, zmniejsza skutki działania złego cholesterolu, chroni miażdżycę. Dodatkowo obniża poziom cukru we krwi, wzmacnia odporność oraz przyspiesza gojenie. Jej niedobór skutkuje osłabieniem mięśni szkieletowych, wczesnym starzeniem się skóry, zaburzeniami neurologicznymi, a także pogorszeniem wzroku. Soja, kiełki zbóż, oleje roślinne, jajka oraz kasze to najlepsze jej źródła.

Witamina K (menadion, filochinon)

Znana jest głównie z tego, że zapewnia prawidłową krzepliwość krwi i zapobiega krwawieniom. Dodatkowo utrzymuje strukturę kości i przyspiesza gojenie urazów. Jej niedobór skutkuje licznymi krwotokami. Szukajmy jej w zielonych, liściastych warzywach, pomidorach, truskawkach, ziemniakach i jajkach kurzych.

 

Witaminy rozpuszczalne w wodzie:

Witamina B2 (ryboflawina)

Uczestniczy w procesach metabolizmu, zapobiega powstawaniu zaćmy, bierze udział w mechanizmach odpornościowych. Wpływa na włosy i paznokcie. Jej niedobór skutkuje zmianami w obrębie jamy ustnej (zajady, pęknięcia, popękane usta), wypadaniem włosów, zawrotami głowy, brakiem koncentracji a także problemami z oczami (nadwrażliwość na światło, uczucie piasku w oczach). Produkty bogate w nią to: wątroba, drożdże, mleko, płatki owsiane, szpinak).

Witamina B6 (pirydoksyna)

Odpowiada za syntezę i regulację ponad 60 białek w organizmie, a także za produkcję czerwonych i białych komórek krwi. Ma korzystny wpływ na nasze samopoczucie, łagodzi zespół napięcia przedmiesiączkowego i objawy depresji, pozwala spokojnie spać, wspomaga wchłanianie magnezu. Objawami jej niedoboru są zmiany zapalne skóry, łojotokowe zmiany na twarzy, podrażnienia błon śluzowych, bezsenność, niedokrwistość. Jej źródłem są drożdże, mięso, marchew, ziemniaki i ryby.

Witamina B12 (kobalamina)

Jest konieczna do dojrzewania krwinek czerwonych oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Odpowiada za tworzenie materiału genetycznego. Jej niedobór skutkuje niedokrwistością, zaburzeniami w układzie nerwowym, drętwieniem rąk i nóg oraz stanami zapalnymi ust. Szukajmy jej w wątrobie, rybach, mięsie oraz serach żółtych.

Witamina PP (niacyna, kwas nikotynowy)

Reguluje poziom cukru we krwi, poziom cholesterolu oraz przepływ krwi w naczyniach krwionośnych. Jest niezbędna do prawidłowego działania mózgu, obwodowego układu nerwowego oraz wytwarzania hormonów płciowych. Gdy brakuje jej w organizmie pojawia się bezsenność, zawroty głowy, spadek masy ciała, biegunki, osłabienie, a także zaburzenia w metabolizmie cukrów. Spożywajmy takie produkty jak: mięso, pełnoziarnisty chleb, marchew, groszek, szpinak, jabłka i makrele.

Witamina C (kwas askorbinowy)

Działa jak tzw. przeciwutleniacz. Odpowiada również za produkcję kolagenu i podstawowych białek (kości, chrząstki, ścięgna). Zwiększa wydajność układu odpornościowego i przyspiesza gojenie ran. Niedobór skutkuje zwiększoną łamliwością kości, zmniejszeniem odporności na infekcje, bóle mięśniowe, brak apetytu oraz osłabieniem naczyń włosowatych. Produkty bogate w witaminę C to: porzeczka czarna, agrest, cytrusy, malina, truskawka, rabarbar.

Kwas foliowy (folacyna, wit. B9)

Reguluje procesy metaboliczne, zapobiega chorobom serca i miażdżycy. Jest chemicznym przekaźnikiem w mózgu. Tworzy czerwone komórki krwi i kwasy nukleinowe. Jego brak skutkuje zaburzeniami rozwojowymi płodu, niedokrwistością oraz trudnościami w zasypianiu. Jej głównym źródłem jest wątroba, szpinak, dynia, jaja, kasza jęczmienna oraz drożdże.

Witamina H (biotyna)

Odpowiada za prawidłową budowę i funkcjonowanie skóry oraz włosów, syntezę aminokwasów, białek i kwasów tłuszczowych. Wspomaga także funkcjonowanie tarczycy. Objawy niedoboru to zmiany łuszczycowe na skórze, przebarwienia skóry, podwyższenie cholesterolu oraz bóle mięśniowe i apatia. Produkty bogate w biotynę to: jaja, śledź, mięso, szpinak, kalafior oraz groch.

Kwas pantotenowy (wit. B5)

Warto o niej pamiętać przy katarze siennym czy migrenie, gdyż łagodzi ich objawy. Również wzmacnia układ nerwowy i zapewnia jego prawidłową komunikację z mózgiem. Bierze udział w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów.Jej brak skutkuje zmęczeniem, bólami głowy, brzucha, zmniejszeniem odporności, zmianami w skórze i zaburzeniami pigmentacji włosów. Szukajmy jej w wątrobie, jajach, szpinaku, marchwi oraz kapuście.

Czy przyjmować preparaty witaminowe?

Pamiętajmy, że witaminy i składniki mineralne zawarte w preparatach farmaceutycznych powinny stanowić jedynie uzupełnienie składników przyjmowanych z dietą i nie mogą być traktowane jako jedyne źródło składników odżywczych. Witaminy i składniki mineralne nie mogą zastąpić urozmaiconego pożywienia. Jednak warto włączyć je do swojej diety, aby zapobiec skutkom niedoboru witamin.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij