Pierwsza pomoc: udar cieplny, oparzenia słoneczne
2016-07-28

Pierwsza pomoc: udar cieplny, oparzenia słoneczne

Wakacyjne upały, słońce, długotrwałe przebywanie w dusznych, przegrzanych pomieszczeniach mogą być przyczyną udaru cieplnego. Zwykle dochodzi do niego podczas zbyt długiego przebywania na słońcu w upalne dni (np. zaśnięcia na plaży), jednak niebezpieczeństwo udaru czyha na nas również w saunie, czy w przegrzanym samochodzie stojącym w korku. Bezpośrednią przyczyną udaru cieplnego jest działanie wysokiej temperatury na nasz organizm, co prowadzi do przegrzania ciała i powoduje zaburzenie funkcji ośrodka regulującego temperaturę naszego organizmu. Objawy typowe dla udaru cieplnego to: nudności i wymioty, bóle głowy i zaburzenia widzenia (mroczki przed oczyma), bełkotliwa mowa oraz ogólne osłabienie i dreszcze. Przy łagodniejszym przegrzaniu organizmu skóra może być zaczerwieniona, mocno spocona, zaś w cięższych przypadkach staje się blada i sucha. Ciężki udar cieplny może spowodować utratę przytomności i gorączkę przekraczającą 40 stopni Celsjusza, a także zagrożenie życia.

Osobami szczególnie narażonymi na udar słoneczny są seniorzy oraz dzieci. Dlatego osoby te nie powinny w ogóle przebywać na pełnym słońcu, jak również NIGDY NIE WOLNO zostawiać dzieci samych w samochodzie nawet na moment! W ciągu 15 min temperatura wewnątrz samochodu potrafi latem wzrosnąć nawet do 90 stopni Celsjusza, stając się śmiertelną pułapką zarówno dla osób, jak i zwierząt pozostawionych w pojeździe! Podatność na wystąpienie udaru cieplnego wzrasta także wśród osób cierpiących na cukrzycę, choroby serca, osób otyłych i przyjmujących leki antyhistaminowe, moczopędne, antydepresyjne i rozszerzające naczynia, a także nadużywających alkoholu.
Przestrzeganie kilku prostych zasad wystarczy, by uchronić się przed przegrzaniem organizmu, pomimo wysokich temperatur panujących latem. Należą do nich: picie dużych ilości płynów, unikanie kawy, czarnej herbaty i alkoholu, noszenie luźnych, przewiewnych ubrań w jasnych kolorach, uprawianie sportu w chłodniejszych porach dnia (wczesnym rankiem lub późnym popołudniem), chronienie oczu poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych, a także głowy, np. przewiewną czapką z daszkiem, czy kapeluszem. Podczas prac na zewnątrz w ciepłe dni konieczne jest robienie częstych przerw i uzupełnianie braków płynów. Ważne jest też, aby opalając się z rozsądkiem i nie przebywać zbyt długo na słońcu, a ciało smarować co dwie godziny kremami z odpowiednim filtrem przeciwsłonecznym.

Osoba, u której wystąpią objawy udaru cieplnego wymaga udzielenia szybkiej pomocy. Należy przenieść taką osobę w zacienione, chłodniejsze miejsce z dostępem świeżego powietrza, ułożyć w pozycji półsiedzącej, rozchylić ubranie i w miarę możliwości zastosować chłodne, wilgotne okłady na głowę. Gdy osoba jest w pełni przytomna można podać chłodne napoje do picia (może to być woda, czy sok, ale należy unikać kawy, herbaty). Jeśli istnieje taka możliwość najlepiej schłodzić organizm stosując chłodną kąpiel. Przy niezbyt silnym przegrzaniu objawy ustąpią same, należy jednak w kolejnych dniach dbać o prawidłowe nawodnienie organizmu, stosować 3-4 razy dziennie 10-minutowe chłodne okłady na głowę oraz bezwzględnie unikać wychodzenia na słońce. W przypadku silniejszych objawów, a także osób starszych i dzieci niezbędny jest pilny kontakt z lekarzem.

W ciężkim udarze, gdy osoba jest nieprzytomna lub stwierdzimy bezdech, należy wezwać pogotowie ratunkowe dzwoniąc pod numer telefonu 112 lub 999 i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową (u osoby dorosłej w schemacie: 30 uciśnięć ? 2 wdechy, u dziecka: 15 uciśnięć ? 2 wdechy). Zabiegi resuscytacji można przerwać tylko w sytuacji, kiedy poszkodowany zacznie reagować, oddychać lub się poruszać, wówczas należy ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej tzw. bocznej ustalonej. W każdym innym wypadku należy kontynuować resuscytację aż do przyjazdu karetki pogotowia lub służb medycznych.

Wskutek udaru cieplnego może dojść również do oparzeń I stopnia lub II stopnia odsłoniętych części ciała. W oparzeniu I stopnia objawem jest czerwona, bolesna, nadmiernie ocieplona skóra, a po kilku dniach dochodzi do złuszczenia naskórka w poparzonym miejscu. Ten rodzaj oparzeń słonecznych występuje podczas wakacji najczęściej i obejmuje jedynie naskórek. W oparzeniu II stopnia poza zaczerwienieniem skóry pojawiają się pęcherze wypełnione płynem surowiczym, a także obrzęk i częściowa martwica naskórka. Tego rodzaju oparzenia dotyczą zarówno naskórka, jak i skóry właściwej i goją się nawet do 6 tygodni. Często też pozostawiają trudne do usunięcia blizny.

Objawy oparzenia słonecznego są zwykle przemijające, ale negatywne skutki dla zdrowia mogą mieć charakter długofalowy. Zbyt częsta i długa ekspozycja skóry na promieniowanie UV prowadzi nie tylko do jej przedwczesnego starzenia i przebarwień, ale może być także przyczyną nowotworów skóry. Naukowcy wyliczyli, że po trzech oparzeniach przebytych w dzieciństwie, ryzyko zachorowania w przyszłości na jeden z najbardziej złośliwych nowotworów ? czerniaka, rośnie aż czterokrotnie. Należy więc pamiętać, że oparzeniom słonecznym znacznie lepiej jest zapobiegać, niż je leczyć.

Preparaty zapewniające ochronę przeciwsłoneczną są dostępne w większości aptek. Warto wiedzieć, że bezpieczeństwo zapewniają skórze preparaty z filtrem co najmniej SPF 30. Jeśli mamy jasną karnację lub dużo znamion i tzw. ?pieprzyków?, a także zażywamy na stałe jakiekolwiek leki, bez wahania wybierajmy produkty z ochroną SPF 50. Krem do opalania nakładamy na skórę co najmniej 30 minut przed wyjściem na słońce, a także aplikujemy go ponownie po każdym wyjściu z wody i wytarciu skóry ręcznikiem lub co 2 godziny. Wybierając się na plażę lub spacery w słoneczny dzień zawsze warto też pamiętać o nakryciu głowy.

Jeśli nie doceniliśmy siły słonecznych promieni lub nasza ochrona przeciwsłoneczna okazała się niewystarczająca i doszło do poparzenia słonecznego, należy szybko ukoić podrażnioną skórę. Najlepiej wziąć zimny prysznic i delikatnie osuszyć skórę (bez pocierania) lub zastosować zimne okłady, a następnie maść lub krem, który złagodzi objawy na dłużej, a także nawilży i natłuści poparzoną skórę. W składzie takiego produktu powinna znaleźć się alantoina oraz D-panthenol. Jeśli ból jest silny, stosować można leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen). W poparzeniu II stopnia (silny i bolesny rumień, pęcherze) można krótkotrwale oziębiać skórę wodą i lodem. Wizyta u lekarza będzie nieunikniona, gdy na uszkodzonej skórze pojawią się zmiany w postaci rozległych pęcherzy, ponieważ konieczne będzie zastosowanie maści steroidowych oraz leków zabezpieczających przed nadkażeniem bakteryjnym. Należy również udać się do lekarza jeśli oparzeniom słonecznym towarzyszy gorączka, bóle głowy, czy dreszcze, ponieważ mogą to być pierwsze objawy udaru słonecznego.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij